መዳረሻዎች
🌍 በሃዋሳ ውስጥ ተወዳጅ መዳረሻዎች
የሐዋሳ ሐይቅ፡ የስምጥ ሸለቆ ልብ
ይህ ለከተማዋ ስምም ህልውናም ሆኖ ያለ ሐይቅ ለሀዋሣ ዋነኛው የቱሪዝም መስህብ ነው፡፡ የከተማዋ ነዋሪዎች በፍቅር ተዝናንተውበት ፍቅራቸውን አደርጅተውበት ባለውለታነቱን ሲገልፁ "የፍቅር ሐይቅ" ይሉታል፡፡ በተለይ የፀሐይ ግባትን ተከትሎ በሐይቁ ዳርቻ የሚፈጠረው ድባብ የብዙዎችን ቀልብ ሰርቆ መኖርስ በሀዋሣ ይገኛል፡፡ የሀዋሣ ስጦታ የሆነው የሀዋሣ ሐይቅ አንድም የከተማዋ ስያሜ በሌላም የቱሪዝም የኢኮኖሚና የማህበራዊ ክንውኖች አቅምም ተደርጐ ይወሰዳል፡፡ በሐይቁ ውስጥ የተለያዩ የአሣ ዝርያዎች፣ የባህር ውሻ፣ ጉማሬዎች፣ አርጃኖ እና አእዋፋት ይገኛሉ፡፡ በሐይቁ ላይ በተለይ የፀሐይ ግባትን ተከትሎ የሚፈጠረው ልዩ ድባብ ብዙዎች ሀዋሣን ተመራጭ ከሚያደርጓት ክስተቶች አንዱ ነው፡፡ ይህ ዘርፈ ብዙ ጥቅም ያለዉ የዉሀ አካል ጥልቀቱ ከፍተኛው 23 ሜትር፣ ዝቅተኛው 9 ሜትር ሲሆን ስፋቱን በተመለከተ ከጥቁር ውሃ አስከ ቤተመንግስት 94 ኪ/ሜትር፣ ቁመት ከማዘጋጃ ቤት አደባባይ መግቢያ እስከ ወንዶጢቃ ጠርዝ 16 ኪ/ሜትር ርዝመት አለው፡፡
- የሐዋሳን ታዋቂ የሂፖ ቤተሰቦች ለማግኘት ወደ ባህር ዳርቻዎች በጀልባ ተጓዙ። እነዚህን ግዙፍ ፍጥረታት በሸምበቆዎቹ መካከል ሲወጡ ማየት የሐይቁ እጅግ ታዋቂ የዱር እንስሳት ተሞክሮ ነው።
- አሳ መያዝ፡- ሐይቁ የከተማዋ የምግብ ትዕይንት ሕይወት ነው። ፀሐይ ስትወጣ አሞራ ገደልን ይጎብኙና ዓሣ አጥማጆች ትኩስ ናይል ቲላፒያን ይዘው ሲመጡ ለማየት ይችላሉ። በአካባቢው የተጠበሰ ወይም አሳ ሾርባ መቅመስ ያለብዎት ጣፋጭ ምግብ ነው።
- በውሃ ላይ ያለ ሕይወት፡- ለፀሐይ መጥለቂያ ሽርሽር ጀልባ ይከራዩ። በተረጋጋው ውሃ ላይ ሲንሸራተቱ፣ ተራሮቹ ፍጹም ወርቃማ ቀለም የሚያንጸባርቁ በታላላቅ ነጭ ፔሊካኖች እና በአፍሪካ የዓሣ ንስሮች ይከበባሉ።
አሞራ ገደል፡ የሐይቅ ዳርቻው ሕያው ማዕከል
አሞራ ጌዴል የሀዋሳን አካባቢ ትክክለኛ ህይዎት ለመለማመድ በጣም ትክክለኛ ቦታ ነው። በከፊል የሚጨናነቅ የዓሣ ገበያ እና በከፊል ደሞ የዱር እንስሳት መሸሸጊያ የሆነ የከተማዋ በጣም ታዋቂው የሐይቅ ዳርቻ ነው።
- ጠዋት፡- በቀለማት ያሸበረቁ ባህላዊ ጀልባዎች ንጋት ላይ ትኩስ ናይል ቲላፒያ እና ካትፊሽ ይዘው ሲመጡ ይመልከቱ። ለምርጥ ተሞክሮ፣ በባህር ዳርቻው የተዘጋጀውን “አሳ ጉላሽ” ፣የዓሳ ሾርባ ወይም የተጠበሰ ቲላፒያ ይመገቡ።
- የወፍ አዳኞች ገነት፡- ገበያው እዚህ ከሚሰበሰቡት ከፍተኛ መጠን ያላቸው ወፎች ስሙን አግኝቷል። ከዕለታዊ ዓሣው ድርሻቸውን እየጠበቁ ካሉ ግዙፍ የማራቡ ስቶርኮች፣ ግሬት ዋይት ፔሊካኖች እና የአፍሪካ የዓሣ ንስሮች ጋር ይቀራረቡ።
- ጉዞ መጀመሪያ፡- ከገበያው ባሻገር፣ አካባቢው ውብ የእግር ጉዞ መንገዶችን የያዘ ሲሆን በሐይቁ ማዶ ጉማሬዎችን ለማየት የጀልባ ጉዞዎች ዋና መነሻ ቦታ ሆኖ ያገለግላል።
- ጠቃሚ ምክር፡- ገበያውን እና የዱር እንስሳት ለማየት ከጠዋቱ 1፡00 እስከ 3፡00 ይጎብኙ። (L.T)
የታቦርና የአላሙራ ተራራዎች
ከከተማዋ በስተደቡብ ምዕራብ አቅጣጫ የሚገኙት እኚህ ተራሮች የሀዋሣ ከተማን ሠዓሊው ተጠንቅቆ እንደሳላት ሥዕል የከተማዋን ውበት በግልጽ ያስቃኛሉ፡፡ ሠላማዊ የሆነውን የሀዋሣ ሐይቅን ተንተርሳ የበቀለችው ሀዋሣ የዛሬ 10 ዓመታት የት ትደርሳለች ብሎ ለመተንበይ ናፋቂ ብቻ ሣይሆኑ በምናብ እነዚያ ዘመናት ደርሰዉ እንዲመለሱም ያደርጎዎታል፡፡ ሌላኛው በከተማ አስተዳደሩ የተጠናው እና በቅርቡ ወደ ስራ የሚገባበት የታቦር ኢኮ ቱሪዝም ፕሮጄክት ከተማዋን በሀገራችን ከሚገኙ እና ፈጣን እድገት እያስመዘገቡ ካሉ ከተሞች ውስጥ ከተማን፣ የውሀ አካል እና ተራራን በአንድነት ማልማት የቻለች ልዩ የቱሪስት መዳረሻ ከተማ በማድረግ ትልቅ አስተዋጾ እንደሚኖረው ይታመናል፡፡
- የእግር ጉዞ፡ ለሁሉም የአካል ብቃት ደረጃዎች ተስማሚ የሆነ የእግር ጉዞ። እግሮችዎን ለማፍታታት እና ከከተማው ግርግር ለማምለጥ ፍጹም ተመራጭ መንገድ ነው።
- ወርቃማ ሰዓት፡ ለፎቶግራፍ አንሺዎች እና የፀሐይ መጥለቅ አፍቃሪዎች ዋነኛው ቦታ ነው። ፀሐይ ከሪፍት ቫሊ አድማስ በታች ስትጠልቅ ሰማዩ ወደ ወርቅ እና ቫዮሌት ጥላዎች ሲለወጥ ይመልከቱ።
- በአካባቢው ተወዳጅ፡- ከኮረብታው ላይ ለሽርሽር ወይም ጸጥ ያለ ጊዜ ለማግኘት፣ እና ከጫፉ ላይ የሚወጣውን ቀዝቃዛና መንፈስን የሚያድስ ነፋስ ያጣጥሙ።
- የጉዞ ምክር፡- ጠንካራ የእግር ጉዞ ጫማዎችን ያድርጉ እና ካሜራዎን ይዘው ይምጡ -- ከላይ ሆነው የሃዋሳን ሐይቅ በቅርብ ርቀት ይመልከቱ!
የቅዱስ ገብርኤል ቤተክርስቲያን
ሀዋሳ፡ የፍቅር ከተማ
ሀዋሳ ከመድረሻ በላይ ናት፤ ስሜት ናት። በታላቁ ስምጥ ሸለቆ ውስጥ የምትገኘው፣ ሰፊ፣ የዘንባባ መስመሮች አስደናቂ የሐይቅ ዳርቻ አድማስ የሚገናኙባት በኢትዮጵያ ውስጥ በጣም የተደራጀች እና ማራኪ ከተማ ነች።
- ዘመናዊ የእረፍት ጊዜ፡- በመዝናኛ ድባብ የምትታወቀው ሀዋሳ በራሷ ሰላማዊ ፍጥነት የምትንቀሳቀስ ከተማ ናት። እንደ ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀው የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ እና ለአካባቢ ተስማሚ የሆነው የኢንዱስትሪ ፓርክ ያሉ ዘመናዊ መሠረተ ልማቶች ከሲዳማ ክልል ተፈጥሯዊ ውበት ጋር የሚዋሃዱበት ከተማ ናት።
- የባህል መስቀለኛ መንገድ፡- የሲዳማ ክልል ዋና ከተማ እንደመሆኗ መጠን ከተማዋ ሕያው የባህል ማዕከል ነች። ከፊቼ-ቻምባላላ ባህላዊ ክብረ በዓላት ጀምሮ እስከ ሌሊቱ ድረስ ታዋቂው የጎዳና ላይ ምግብ ትዕይንት ድረስ፣ ሀዋሳ እያንዳንዱ ጎብኚ ቤት ውስጥ እንዳለ እንዲሰማው የሚያደርግ ሞቅ ያለ አቀባበል ታቀርባለች።
- ፍጹም ሚዛን፡- በፀሐይ መውጫ ላይ እየተጓዙ፣ በአካባቢው የሚንቀሳቀሱ ገበያዎችን እየተመለከቱ ወይም በሐይቅ ዳርቻ ላውንጅ ውስጥ ዓለም አቀፍ ደረጃ ያለው ቡና እየጠጡ፣ ከተማዋ የከተማ ምቾትን ከቤት ውጭ ካለው ሞቃታማ የአኗኗር ዘይቤ ጋር ፍጹም በሆነ መልኩ ታጣጥማለች።
- ለምን እንወዳታለን፡- ጠዋትዎን ከጉማሬዎች እና አሳዎችህጋ እና ምሽትዎን በከፍተኛ የቅንጦት ላውንጅ ውስጥ የሚያሳልፉበት ብቸኛዋ ከተማ ናት፣ ሁሉም ያሉት በተመሳሳይ ጥቂት ኪሎ ሜትሮች ውስጥ።
የሚሌኒየም ፓርክ /የጥቁር ውሃ ደን/
- የሀዋሣ ከተማ ያሏትን የተፈጥሮና ሰው ሠራሽ መስቦች ከመጠበቅ ባሻገር ለምተው የአካባቢውን ሥነ ምህዳር በጠበቀ መልኩ አገልግሎት ላይ ሊውሉ የሚችሉበትን ሁኔታ ከመፍጠር ጋር ሰፊ ሥራ እየተሠራ ይገኛል፡፡
- ለዚህም እንደ አብነት ተጠቃሹ ጉዳይ ከ1952 ዓ.ም ጀምሮ በ75,067 ስኩዩር ካሬ ሜትር ቦታ ላይ ተከልሎ ለከተማዋ ልዩ ውበትና ለሐይቁ ህልውና አጋር የሆነውን የጥቁር ውሃ ደንን መጥቀስ ይቻላል፡፡
- ፖርኩ ለሠርግ ለተለያዩ ማህበራዊ ጉዳዮች እንዲሁም ለሣይንሣዊ ምርምሮች ተመራጭ ሥፍራ ነው፡፡ በደኑ ውስጥ ያሉ የተለያዩ አይነት ዝርያ ያላቸው አእዋፋት፣ ጦጣዎች፣ ዝንጆሮዎች ጉሬዛዎች የኢኮ-ቱሪዝም ፅንሰ ሀሣብ በከተማችን በስፋት እየተሠራበት ስለመሆኑ አሥረጅ ናቸዉ፡፡
- ይህ ፓርክ በቅርቡ ታድሶ ለአገልግሎት ክፍት እንዲሆን በአስተዳደሩ ከ14 ሚሊዮን ብር በላይ በጀት ተይዞለት ግንባታው እየተከናወነ ይገኛል፡፡
የአሞራ ገደል መናፈሻ /ጉዱማሌ ፓርክ/
እንዲሁም ‘አሞራ ጌዴል’ በመባልም ይታወቃል፣ እንስሳት ክምችት።
- ፓርኩ የተቋቋመው በ1960ዎቹ መጀመሪያ ላይ በልዕልት ተናኝ ወርቅ ኃይለሥላሴ ነው።
- 261,910 ካሬ ሜትር ስፋት ይሸፍናል።
- በሃዋሳ ሐይቅ ዋና የዓሣ ማጥመጃ ቦታ ላይ የሚገኝ
- ፓርኩ ለብዙ የአገር ተወላጅ የእፅዋትና የእንስሳት ዝርያዎች መሸሸጊያ ነው።
- እንግዳ የሆነችው ይህች ከተማ በርካታ የተፈጥሮ አድናቂዎችን የእረፍት ጊዜያቸውን እንዲያሳልፉና በዓላትን እንዲያከብሩ ስባ የነበረችበት አንዱ ምልክት ነው።
- የሲዳማ ሕዝብ ባህላዊ የአዲስ ዓመት ጨምበላላ ክብረ በዓልም እዚህ ይካሄዳል።
የሲዳማ ባህል አዳራሽ
የቡርቂቶ ፍል ውሃ
- ከሀዋሳ 13 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የምትገኘው የቡርቂቶ ፍል ውሃ የመልካዓምድሯ አቀማመጥና ከምድር በሚወጣው ፍል ውሃ ልብን ትመስጣለች፡፡
- ይህ ፍልውሃ ባብዛኛው ለፈውስ አገልግሎት የሚጠቀሙበት ሲሆን በተለይ የፊዚዮተራፒን (በሙቀት ራስን የማከም ዘዴ) ህክምና በግልዎ በዚሁ ቦታ ያገኙታል፡፡
የወንዶ ገነት ፍል ውሃ
- ከከተማዉ በ27 ኪሜ ርቀት የሚገኘዉ ይህ ፍል ዉሃ በአሁኑ ጊዜ የተሟላ የመስተንግዶ አገልግሎት ለጎብኚዎች እየሰጠ ይገኛል፡፡
- በሚያምረው የደን ተራራ ወንዶ ገንት ግርጌ፣ የፍልውሃው ምንጭ በ1962 ዓ.ም. በልዕልት ተናኝ ወርቅ ኃይለሲላሴ የክረምት ማፈግፈጊያ ሆኖ ተመሠረተ።
- ለግል፣ ለቤተሰብ፣ ለጫጉላ፣ ለፍቅረኞች፣ ለመሥሪያ ቤት ሠራተኞች፣ ለወዳጅ ማህበረተኞች (get together) ለሚደረጉ የሽርሽር ጉዞዎች እጅግ ተመራጭ ቦታ ነው፡፡
- ይህ ልዩ የመዝናኛ ሥፍራ ሀዋሳን እጅግ ተመራጭ የቱሪስት ሥፍራ ካደረጋት የተፈጥሮ ገፀበረከት አንዱና ልዩው ነው፡፡
ዋና ዋና ታሪካዊ እና ባህላዊ ቅርሶች
- የሎቄ ቤተመንግሥት
- ስቴልስ
- ቱኩልስ
- የሲዳማ ባህል አዳራሽ
- የመጀመሪያው መኪና (አውቶሞቢል)
- የሲሙዳ ሐውልት
- የመስቀል አደባባይ
- ከ1936-41 (እ.ኤ.አ.) በኢትዮ-ጣሊያን ጦርነት (ሀራንፋማ) በኢትዮጵያውያን እጅ የወደቀ መድፍ
- ጥምቀተ ባህር (የኦርቶዶክስ ክርስቲያኖች የጥምቀት ሥነ ሥርዓትን ያከናወኑበት)
- የከተማዋን መመስረት የሚያሳይ የመሠረት ድንጋይ።
ጉዞ ማቀድ አስደሳች ሊሆን ይችላል፣ ነገር ግን ጥያቄዎች ሊኖሩዎት እንደሚችሉ እናውቃለን!
የእኛ ባለሙያ ቡድን እርስዎን ለመርዳት ዝግጁ ነው።